เนบิวลานาฬิกาทราย (Hourglass Nebula)

ดวงตาแห่งเวลา เนบิวลานาฬิกาทราย (Hourglass Nebula) หรือรู้จักกันดีในชื่อ MyCn 18 เป็นเนบิวลาดาวเคราะห์ทางใต้ของกลุ่มดาวแมลงวัน ห่างจากโลกประมาณ 8,000 ปีแสง ค้นพบโดยแอนนี จัมป์ แคนนอน และมาร์กาเร็ท ดับเบิลยู มาเยลล์ ในระหว่างการทำงานเพื่อบันทึก Henry Draper Catalogue (ระหว่างปี 1918 และ 1924) ในเวลานั้นมันถูกกำหนดให้เป็นเพียงเนบิวลาดาวเคราะห์ขนาดเล็ก

 

<------------->

 

ดูสารคดีสำรวจโลก

 

<------------->

 

เนบิวลาดาวเคราะห์ คือส่วนที่เคยเป็นแก๊สและฝุ่นผงชั้นผิวนอกของดาวฤกษ์ที่มีมวลน้อย เมื่อดาวฤกษ์ดวงนั้นได้เปลี่ยนสภาพเป็นดาวยักษ์แดง และเชื้อเพลิงไฮโดรเจนได้หมดลงแล้ว แกนกลางของดาวก็จะยุบลงกลายเป็นดาวแคระขาว สังเกตได้จากจุดสีขาวตรงกลางภาพ และส่วนนอกนั้นเองที่แผ่กระจายออกไปในอวกาศ เรียกว่า เนบิวลาดาวเคราะห์ ซึ่งจะกลายเป็นวัตถุดิบในการสร้างดาวฤกษ์และระบบสุริยะรุ่นถัดไป และทำให้เอกภพมีธาตุอื่นๆเพิ่มขึ้น

กล้องโทรทรรศน์ที่ผ่านการพัฒนาและการใช้เทคนิคการถ่ายภาพที่ทันสมัยขึ้น ทำให้รูปร่างเนบิวลานาฬิกาทรายเห็นได้ชัดเจนขึ้น จนถูกค้นพบอีกครั้งโดยแรชเวนดรา ซาเฮย์ และจอห์น เทราเกอร์ จาก Jet Propulsion Laboratory ในปีค.ศ. 1996 สันนิษฐานได้ว่ารูปร่างคล้ายนาฬิกาทรายนี้ อาจเกิดจากลมดาวฤกษ์ที่สร้างโดยการขยายตัวอย่างรวดเร็วของเนบิวลา โดยสีแดงคือไนโตรเจน เขียวคือไฮโดรเจน และฟ้าคืออ็อกซิเจน

(25)